Američki investitor ulazi u igru za koridor 5c: EU gubi ključnu ulogu?

Projekt vrijedan stotine miliona i dalje bez konačne finansijske konstrukcije

Mogućnost da američki kapital preuzme finansiranje dijela koridora 5c kroz Republiku Srpsku otvorila je novo poglavlje u jednom od najvažnijih infrastrukturnih projekata u BiH, koji već godinama stoji u zastoju, pišu Nezavisne novine.

Ministar saobraćaja i veza Republike Srpske Zoran Stevanović potvrdio je da postoji interes investitora iz Sjedinjenih Američkih Država, ali bez dodatnih detalja, naglašavajući da su razgovori još uvijek u toku.

Ovaj projekat, procijenjen na oko 620 miliona eura, ranije je bio planiran uz značajnu podršku Evropske unije, uključujući grant od 274 miliona eura i povoljne kredite Evropske investicione banke. Međutim, realizacija je zaustavljena još 2022. godine zbog političke krize i blokade institucija na državnom nivou.

Iz Delegacije EU potvrđeno je da su planirali finansirati i cestovni i željeznički dio, ali da uslovi za to još uvijek nisu ispunjeni. “Od tada, nažalost, traje kontinuirani zastoj na državnom nivou. Evropska komisija ocjenjuje da taj uslov trenutno još nije ispunjen, posebno imajući u vidu blokadu brojnih važnih finansijskih odluka, uključujući i Reformsku agendu Plana rasta”, izjavio je portparol Delegacije EU Ferdinand Konig.

Prema njegovim riječima, postoji realna mogućnost da EU definitivno odustane od željezničkog segmenta projekta, dok bi odluka o cestovnom dijelu mogla biti donesena do 2027. godine, uz uslov stabilizacije političkih prilika.

U međuvremenu, otvara se prostor za druge investitore, iako evropski izvori naglašavaju da je teško očekivati povoljnije uslove finansiranja od onih koje nudi EU. Ipak, pravno gledano, vlasti u BiH imaju mogućnost da za pojedine dionice pronađu alternativne izvore finansiranja.

Razlike između Brisela i Vašingtona dodatno komplikuju situaciju. Dok EU smatra da politička kriza u BiH i dalje traje, američka administracija procjenjuje da su tenzije smanjene i zagovara pristup kroz ekonomsku saradnju umjesto sankcija.

Takav pristup otvara vrata potencijalnim investicijama iz SAD-a, koje bi, ukoliko se realizuju, mogle imati značajan uticaj na dinamiku odnosa u BiH, ali i na sudbinu samog koridora 5c.