Berlin traži objašnjenje: Njemačka upozorila Srbiju zbog napada na demonstrante i novinare

Njemačka traži da Srbija poštuje vladavinu prava i slobodu okupljanja

Savezna vlada Njemačke uputila je upozorenje vlastima u Srbiji, zahtijevajući poštovanje osnovnih demokratskih principa i razjašnjenje napada na demonstrante i novinare tokom antivladinih protesta.

“Posebno imajući u vidu da je Srbija kandidat za članstvo u EU, zemlja je ‘obavezna da se pridržava principa vladavine prava'”, izjavio je portparol Ministarstva vanjskih poslova u Berlinu. Dodao je da Njemačka insistira i na garanciji slobode okupljanja.

Njemački zvaničnici naglasili su da pomno prate situaciju u Srbiji. “Vrlo pažljivo pratimo situaciju u Srbiji“, poručio je zamjenik portparola vlade Steffen Mayer. Odbacio je tvrdnje da Berlin zbog ekonomskih interesa toleriše manjkavosti demokratije u Srbiji: “O prešutkivanju ne može biti govora.”

Kritike na račun Njemačke i EU pojavile su se nakon što je dogovoren plan o otvaranju velikog rudnika litijuma u Jadru, jednom od najvećih nalazišta u Evropi. Upravo zbog tog projekta održani su masovni protesti.

Tokom posljednjih sedmica zabilježeni su nasilni sukobi – ne samo između demonstranata i policije, već i između demonstranata i Vučićevih pristalica. Nezavisni mediji tvrde da provokacije dolaze od članova vladajuće Srpske napredne stranke (SNS), uz podršku policije i bezbjednosnih službi.

Njemački Zeit.de podsjeća da su protesti započeli još u novembru prošle godine, nakon tragedije u Novom Sadu, gdje je poginulo 16 ljudi uslijed urušavanja nadstrešnice željezničke stanice. Inicijalni zahtjevi za utvrđivanje odgovornosti ubrzo su prerasli u šire demonstracije protiv korupcije i vlasti, a najveći skup održan je u martu, kada se na ulicama okupilo oko 300.000 ljudi, većinom mladih i studenata.

Protesti su ponovo intenzivirani posljednjih dana, i to ne samo u Beogradu, već i u Novom Sadu i Valjevu. Tom prilikom došlo je do hapšenja i brojnih povreda, a policija je optužena za prekomjernu silu i proizvoljna privođenja. Antivladini učesnici bili su i meta napada maskiranih simpatizera vlasti.

Predsjednik Srbije Aleksandar Vučić reagovao je najavom drastičnih mjera protiv učesnika protesta. On je više puta tvrdio, bez iznošenja dokaza, da iza višemjesečnih demonstracija stoji Zapad.

“Naša zemlja je u velikoj opasnosti, oni su ugrozili sve naše vrednosti, normalan život i svakog pojedinca”, izjavio je Vučić, prenosi Zeit.de.