Evropa ulazi u zimu s najnižim zalihama gasa u posljednjih 13 godina
Skladišta u EU popunjena tek 63 posto, Njemačka na svega 50 posto
Evropa bi predstojeću sezonu grijanja mogla dočekati sa najnižim zalihama prirodnog gasa od 2013. godine. Skladišta u Evropskoj uniji krajem augusta popunjena su tek oko 63 posto, dok rast cijena i neizvjesnost oko budućih isporuka već izazivaju zabrinutost na energetskom tržištu.
Zalihe gasa u Evropskoj uniji u posljednjoj sedmici augusta bile su popunjene oko 63 posto, znatno ispod prosjeka od približno 80 posto koji je bilježen krajem augusta prethodnih godina, prenosi Klix.
Ako se trenutni tempo punjenja nastavi, EU bi u zimsku sezonu grijanja mogla ući sa zalihama koje će biti oko petine ispod petogodišnjeg prosjeka i najnižim od 2013. godine.
Analitičar za gas Greg Molnar upozorava da niske zalihe povećavaju rizik od velikih oscilacija cijena tokom zime.
“Niski nivoi zaliha prirodno povećavaju rizik od veće volatilnosti cijena tokom zime”, rekao je Molnar.
Situacija bi mogla postati još teža u slučaju dužih perioda izrazito hladnog vremena ili slabog vjetra, što bi povećalo potrošnju gasa za grijanje i proizvodnju električne energije.
Posebno osjetljiva mogla bi biti Velika Britanija, koja spada među najveće potrošače gasa u Evropi, a istovremeno ima veoma ograničene domaće skladišne kapacitete.
Chris O'Shea, izvršni direktor kompanije Centrica, upozorio je da Velika Britanija pred predstojeću zimu ima “gotovo nimalo gasa u skladištima”.
Britanija se u velikoj mjeri oslanja na gas koji plinovodima stiže iz Evrope te na LNG koji tankerima dolazi iz SAD-a i s Bliskog istoka.
Na stanje evropskih zaliha utjecalo je nekoliko faktora. Hladan završetak prethodne zime povećao je potrošnju, dok je tokom ovogodišnjih toplotnih valova zabilježena veća proizvodnja električne energije iz gasa nego što je uobičajeno.
Dodatnu neizvjesnost izazvali su poremećaji u izvozu energenata iz Perzijskog zaljeva.
Bjarne Schieldrop, glavni analitičar za robe u bankarskoj grupaciji SEB, stanje na evropskom tržištu opisao je kao svojevrsnu “zimsku paniku”.
Iako analitičari zasad ne očekuju fizičku nestašicu gasa u Evropi, problem bi mogle predstavljati znatno više cijene.
Referentna evropska cijena gasa porasla je iznad 68 eura po megavat-satu, dostigavši najviši nivo u posljednje tri godine. To je više nego dvostruko u odnosu na početak godine.
Trgovci očekuju da će se evropski kupci tokom zime morati snažnije nadmetati s azijskim tržištem za isporuke LNG-a.
Prema procjenama analitičara Goldman Sachsa, ukoliko se ne normalizuje izvoz gasa s Bliskog istoka, evropska referentna cijena mogla bi morati premašiti 100 eura po MWh kako bi Evropa privukla dovoljno LNG-a za zimsku potrošnju.
Situacija nije jednaka u svim državama. Italija i Poljska uspjele su popuniti skladišta na više od 80 posto kapaciteta, dok je stanje znatno nepovoljnije u dijelu zapadne Evrope.
Njemačka, koja raspolaže najvećim skladišnim kapacitetom u Evropi, trenutno je na oko 50 posto. Skladišta u Belgiji popunjena su približno 51 posto, a u Nizozemskoj svega 45 posto.
Pritisak već osjećaju i potrošači u Velikoj Britaniji, gdje je energetski regulator Ofgem najavio da će prosječni računi za gas i električnu energiju od oktobra porasti za četiri posto.
