Kako je nastao Prvi maj: Praznik borbe za radnička prava

Sve je počelo u Chicagu 1886. godine

Prvi maj, poznat i kao Međunarodni praznik rada, obilježava se širom svijeta kao dan posvećen radnicima i borbi za njihova prava.

Iako se danas često doživljava kao prilika za odmor, roštiljanje i druženje, njegova historijska pozadina nosi mnogo dublje značenje.

Praznik datira iz 1886. godine kada su radnici u Chicagu organizovali masovne proteste s ciljem uvođenja osmosatnog radnog vremena. Do tada su radni dani trajali i po 12 do 16 sati, bez prava na odmor i adekvatne uslove rada. Najveći protest održan je 1. maja, a nekoliko dana kasnije došlo je do krvavih sukoba između radnika i policije, poznatih kao Haymarketski masakr. Više ljudi je poginulo, a nekoliko radničkih lidera je osuđeno na smrt.

U znak sjećanja na te događaje, 1. maj je 1889. godine proglašen Međunarodnim praznikom rada na kongresu Druge internacionale u Parizu. Od tada se obilježava kao dan radničke borbe, solidarnosti i podsjećanja na cijenu koja je plaćena za prava koja danas mnogi uzimaju zdravo za gotovo – osmosatno radno vrijeme, slobodne vikende, minimalnu platu i zaštitu na radu.

Danas se Prvi maj slavi u brojnim zemljama svijeta, uključujući i Bosnu i Hercegovinu, i iako se često gubi iz vida njegova borbena suština, ostaje simbol borbe za dostojanstvo i jednakost radnika.