Ustavni sud BiH oborio zakon RS-a o isticanju zastave Srbije
Ocijenjeno da zakon krši suverenitet i otvara prostor za političku manipulaciju
Ustavni sud Bosne i Hercegovine donio je odluku kojom se osporeni zakon o dopunama Zakona o upotrebi zastave, grba i himne RS stavlja van snage, jer nije u skladu s Ustavom BiH.
U obrazloženju odluke, Sud se pozvao na dosadašnju praksu u tumačenju članova I/2. i III/3.b) Ustava BiH, kao i na alineju 6. iz Preambule Ustava. Navode da je prethodna verzija zakona uređivala povremeno korištenje simbola stranih država, i to u okviru protokolarnih i tehničkih okolnosti.
Međutim, izmjene koje su bile predmet osporavanja dozvolile bi trajno isticanje stranih simbola, bez jasno definisanih uslova, što prema Sudu nosi ozbiljne političke i pravne posljedice.
“Osporenim Zakonom o dopuni Zakona o upotrebi zastave, grba i himne omogućava se trajno isticanje simbola stranih država bez jasno definiranih uvjeta, čime se otvara prostor za proizvoljnu i politički motiviranu praksu, kojom se per se narušavaju državnost, suverenitet, teritorijalni integritet i politička nezavisnost BiH.”
Ustavni sud je dodatno naglasio da simboli poput zastave i himne predstavljaju temeljne vrijednosti državnog ustrojstva:
“Parlamentarna skupština BiH niti entitetski zakonodavci nemaju nadležnost da odobre da obilježja stranih država predstavljaju BiH jer bi to bilo protivno opredijeljenosti za suverenitet, teritorijalni integritet i političku nezavisnost BiH u skladu s međunarodnim pravom.”
Iako je NSRS, kao zakonodavni organ entiteta, nadležna da propisuje izgled i upotrebu simbola RS, Ustavni sud napominje da se ta nadležnost mora vršiti u skladu s ustavnim obavezama prema državi.
“Spornom odredbom omogućava se isticanje obilježja određenih stranih država na način da to očigledno daje na znanje ljudima u BiH da je strana država imala ili još uvijek ima ulogu u pitanjima upravljanja u BiH. Pored toga, naglašeno je da ona može ukazati na odanost entiteta vladi te strane države.”
Sud je zaključio da bi takva praksa bila suprotna Ustavu i podsjetio da se ne može usvojiti zakon koji otvara prostor za selektivnu i diskriminatornu upotrebu simbola:
“Upotreba modifikacije ‘država s kojima pojedini ili svi konstitutivni narodi ili Ostali ili građani u Republici Srpskoj imaju zajedničko historijsko, kulturološko i tradicionalno naslijeđe’ otvorila bi mogućnost selektivne upotrebe obilježja stranih država koja bi mogla biti diskriminirajuća u odnosu na specifičnu ustavnu strukturu BiH.”
Zbog svega navedenog, Ustavni sud je presudio da ovaj zakon nije usklađen s članovima I/2. i III/3.b) Ustava BiH, kao ni s alinejom 6. iz Preambule, te se stoga stavlja van pravne snage.
